از لاک خود بیرون بیاییم

باید بیاموزیم که در جهان استاندارد زندگی کنیم

در حاشیه نمایشگاه جواهرات استامبول ۲۰۰۳ خبرنگار اعزامی نشریه بین‌المللی طلا و جواهر، در محل اقامت کارشناسان ایرانی، با معرفت پوربابا یکی از پیشکسوتان و سازندگی قدیمی طلا و جواهر و عضو اتحادیه تهران به گفتگو نشست.

نمایشگاه جواهرات استانبول برای شما چقدر جذاب بود؟

ترکیه به عنوان یکی از سازندگان عمده طلا و جواهر جهان امروز از جای خالی ما در صادرات جهانی استفاده کرده ولی بنده هنوز عقیده دارم کیفیت ساخت جواهرات ایران بهتر از ترکیه است.

بدون تعصب چنین حرفی را می‌زنید؟

بله کاملا بدون تعصب. برای این که استعداد، سلیقه و ابتکار سازندگان حتی مصرف‌کنندگان ایرانی خیلی بالاتر از ترکیه است.

در بازدید از کارخانجات طلا و جواهرسازی ترکیه به چه جمع‌بندی رسیدید؟

متأسفم. تا آنجا که بنده و کارشناسان دیگر متوجه شده‌ایم، مادر مسائلی چون تنوع طرح، ابتکار در تولید و تولید انبوه و بازاریابی صادراتی مشکلات زیادی داریم و باید اعتراف کرد که ترکیه در این زمینه از ما جلوتر است.

از نظر شما دلایل موفقیت و جهش ترکیه در بازار طلا و جواهرسازی امروزه جهان چیست؟

علت خیلی روشن است. آنها به طلا و جواهر به عنوان صنعتی قدرتمند نگاه کرده‌اند که می‌تواند توان صادراتی کشورشان را بالا ببرد، آنها کارگاه‌های کوچکشان را تبدیل به کارخانه‌های بزرگ کرده‌اند و آنها توسط بانکهایشان به تولیدکنندگانشان وام‌هایی با بهره‌های بسیار اندک برای تهیه محل کار، خرید ابزارآلات مدرن و شمش خام و استخدام کارگر در نظر گرفته‌اند. آنها نگرشی کلان نسبت به این صنعت دارند. مشکل ما از همین جا شروع می‌شود. ما در ایران، صنعتگران بسیاری در حوزه طلا و جواهر داریم ولی به دلایل عدیده، ۸۰ درصد سازندگان و هنرمندان ما در کارگاه‌های پنهان و زیرزمینی فعالیت می‌کنند و علاقه‌ای به فعالیت در فضایی شفاف و باز ندارند. در واقع همین پنهان‌گرایی بسیاری از مشکلات موجود در این صنعت را موجب شده است البته این مسائل معلول شرایط پیچیده دیگری است که باید به صورت کاملا کارشناسی کالبدشکافی شود.

در تهران و بقیه شهرهای ایران، «محل کار» قیمتی بالا دارد و بسیاری از کارگاه‌های کوچک، توانایی خرید فضایی مناسب را ندارند. این مسائل باعث محدودیت می‌شود. بیشتر آنها توانایی تأمین هزینه‌های خود و کارگاه‌های خود را ندارند و چون ابزار کار هم ندارند و از تولید مناسبت نیستند، بالطبع گردش کاری مناسبی هم ندارند. به همین دلیل توانایی تهیه مکان مناسب، پرداخت حقوق کارگران، خرید ابزار، مالیات بر درآمد و... را نیز پیدا نمی‌کنند. آنها به خاطر همین پنهانکاری‌ها با دنیای مدرن مرتبط نیستند و از ماشین‌آلات و ابزار روز دنیا نیز اطلاعاتی ندارند.

نتیجه این پنهانکاری‌ها چیست؟

کیفیت کار پایین می‌آید و تولید ثروت و درآمدزایی بسیار کاهش می‌یابد. چنین پنهانکاری‌هایی و نداشتن عقبه اجتماعی باعث می‌شود که اتحاد هم نتواند اعمال نظری بر روی آنها داشته باشد. اتحادیه هیچ آماری از آنها در دست ندارد و بالطبع هم نمی‌تواند جواز کار صادر کند. در نتیجه، اتحادیه حاکم بر کل مسائل صنعت نیست. شاید ۳۰ تا ۴۰ درصد واحدهای موجود تحت پوشش اتحادیه هستند. البته طرحی را شروع کرده‌ایم تا با یاری اداره اماکن نیروی انتظامی تهران بزرگ به آنها با راحت‌ترین شکل موجود جواز بدهیم و به رسمیت‌شان بشناسیم...