مقدمه

در سراسر ایران زمین هنوز نشانه‌هایی از سابقه چند هزار ساله هنر طلا و جواهرسازی مانده است.هنرهای دستی مناطق مختلف کشور، ریشه در آن پیشینه پرعظمت دارد. مجله طلا و جواهر در نظر دارد به‌منظور حفظ و ماندگاری این صنعت و نیز آشنایی خوانندگانش با هنرهای دستی، صفحاتی را به علاقه‌مندان شهرستانی اختصاص دهد. در این شماره با صنایع دستی و تزئینی شهرستان دزفول آشنا می‌شوید. از علاقه‌مندان به این مبحث درخواست می‌شود، نوشته‌های خود را به دفتر مجله ارسال دارند. نوشته‌ها و تصاویر این شماره متعلق به آقای رضا خلیفه نیل‌ساز یکی از دست‌اندرکاران حرفه طلا و جواهر در شهرستان دزفول است.

اینجا دزفول است

در دزفول ساخت زیورآلات طلا و نقره از گذشته‌های دور وجود داشته است. اکنون نیز می‌توان در جهیزیه عروسان این خطه بادبزن‌هایی را دید که با آویزی از طلا یا نقره تزئین شده‌است. قلیان‌های نقره‌یی دزفول معروف است یا سنگ‌پاهایی که با نقره تزئین شده و قلم‌زنی‌های استادانه آن را زیبا کرده است. در دزفول برای کودکانی که به تازگی راه رفتن را یادگرفته‌اند، زنگوله‌پا از جنس نقره یا طلا می‌بندند. در صنایع دستی این خطه همچنین می‌توان خودکارهایی را دید که دور آن را طلا یا نقره گرفته‌اند و از طرف خانواده عروس به داماد اهداء می‌شود. گل‌سر طلایی ملیله‌کاری شده از دیگر صنایع دستی این شهرستان است. در زیورآلات سنتی و محلی دزفول همچنین می‌توان ساخته‌هایی به شکل طاووس تماشا کرد که با حروف اول اسامی عروس و داماد تزئین شده است. شانه‌های نقره‌یی تولید هنرمندان طلاکار و نقره‌کار این شهرستان نیز معروف است. آنجا هنوز گردنبندها و دستبندهایی که دارای زنجیرهای ضخیم و سکه‌های طلا‌ است مشاهده می‌شود. دزفولی‌ها از طلای ۹۹۲۲ عیار یعنی بالاترین عیار برای ساخت طلا استفاده می‌کنند.

شناسنامه دزفول

این شهر که با جمعیت ۵۷۰ هزار نفری و مساحت ۴۵۱۵ کیلومتری در شمال خوزستان واقع شده است. دژپل، تپه باستانی چغامیش، مسجد جامع، بارگاه شاه ابوالقاسم، بقعه سبز قبا و بقعه شاه رکن‌الدین، شهر باستانی جندی شاپور، از آثار تاریخی این خطه محسوب می‌شوند. این شهرستان در صنایع دستی نمدمالی، گیوه‌دوزی، ورشوسازی، سبدبافی، ملحفه‌بافی، سجاده‌بافی، چوقا‌بافی، عبابافی، جاجیم‌بافی سابقه طولانی دارد.