علی فخر موحدی، مدیرعامل صندوق توسعه صادرات طلا، جواهر، نقره، ساعت و صنایع جانبی از صنعت طلا، مزیت های ایران در این صنعت و خواب غفلت چندین و چندساله مسوولان کشور در برابر این صنعت، سخن می گوید . . .

ارزش افزوده، اشتغال زایی بالا، وجود معادن غنی در ایران، قدمت هفت هزارساله این صنعت در کشورمان همه و همه دلایلی هستند که فخرموحدی آن ها را جرقه های رونق صنعت طلاو تولید برای صادرات در این صنعت می داند. به اعتقاد وی «صنعت دیرینه طلاو جواهر در ایران نیاز به اثبات ندارد و کشورمان باید به نقطه ای در جهان اسلام تبدیل شود که کشور برتر منطقه و شاید در یک گام فراتر دنیا در تولید و صادرات طلاباشد.» این همان اعتقادی است که شاید بسیاری از دست اندرکاران امر از آن غفلت کرده و اکنون این صنعت را به عنوان یک صنعت ناشناخته و بی مزیت در کشور رها شده کرده است. در این گفت وگو بخشی از مشکلات صنعت ویژه طلاو جواهر را از زبان علی فخرموحدی می خوانیم.

در حال حاضر وضعیت صنعت طلادر ایران به چه صورت است و مشکلاتی که بعضا روی معادن طلابه لحاظ استخراج از آن ها وجود دارد تا چه اندازه این صنعت را تحت الشعاع خود قرار داده است؟
صنعت طلاو جواهر به صورت بالقوه قابلیت ایجاد ارزش افزوده بالاو اشتغال زایی مطلوب را دارد. علاوه بر این قابلیت های مختلفی نیز در این صنعت دیرینه ایران پنهان شده که در صورت توجه به آن ها می توان افتخار کرد که در کشوری زندگی می کنیم که می تواند روزی یکی از تولیدکنندگان عمده طلاو جواهر دنیا باشد نه این که ما تولیدکننده عمده خودروهای آلاینده در دنیا باشیم. در تمامی خانواده های دنیا، علاقه به این کالاوجود داشته و این همان نکته ای است که می تواند با ورود طلابه کشورهای دنیا، نام ایرانی را در اذهانشان نفوذ دهد. تاکنون ایران کاملااز این صنعت غافل بوده ولی با ترسیم چنین فضایی مقابل دیدگان دست اندرکاران امر شاید بتوان فهمید که ما از چه صنعت ساده ای به این سادگی غفلت کرده ایم. این ناآگاهی است که ما را در این صنعت عقب نگاه داشته است.وزرای دست اندرکار ایجاد اشتغال بعضا ادعای ایجاد ۹۰ هزار شغل در سال را دارند در حالی که صنعت طلاو جواهر به راحتی می تواند بخش اعظمی از ایجاد این میزان اشتغال را برعهده گیرد چرا که صنعت طلادر یک سال، فقط بین ۳۰ تا ۵۰ هزار شغل در یک شیفت کاری می تواند ایجاد کند.

البته تحقق چنین چشم اندازی شرط های خاص خود را داشته و ابزارهای مخصوص خود را طلب می کند. چراکه رونق این صنعت نیازمند افرادی با دیدگاه ملی است و به نحوی حمایت دولتی و حرکت عمومی را نیاز دارد.

دولت نمی تواند با ورود به این صنعت نقش آفرین خوبی برای رونق آن باشد چراکه طلاو جواهر یک صنعت ویژه بوده که باید به دست متخصصان امر سپرده شود اما در کنار این تصمیم، حمایت دولتی باید وجود داشته باشد و با تخصص افراد ویژه ای که نگاه ملی دارند، هدایت شده و به پیش رود. این صنعت جزو صنایع ویژه ای است که به سرعت می تواند جذب سرمایه گذاری خارجی کند و این همان چیزی است که کشور در شرایط فعلی به شدت در آن ضعف دارد. باید روی جذب سرمایه گذاری خارجی در صنایع کشور تلاش کنیم.

میزان تولید طلادر کشور چقدر بوده و کدام معادن تامین کننده طلای ایران هستند؟
ایران حوزه های کشف شده معادن کم ندارد و به راحتی می توان گفت یک درصد از تولید طلای جهان در ایران بوده که معادن آن نیز کشف شده است. در حال حاضر، حدود ۱۱ معدن از جمله معدن طلای موته اصفهان، کانسار زرشوران آذربایجان شرقی، کانساز آق دره آذربایجان، کانسار داش گستن کردستان، کوه زر کاشمر، طرقبه مشهد، ارقش نیشابور، بندی دامغان، آستانه اراک، کالکافی انارک و زرتشت جیرفت جزو بزرگ ترین معادن هستند که در ایران کشف شده اند. این حوزه های کشف شده معادن طلای ایران است که تنها استخراج در برخی از آن ها مقرون به صرفه و در برخی دیگر مقرون به صرفه نیست.

دلیل این امر چیست؟
دلیل این امر این است که ما با روش های سنتی به کشف معادن می پردازیم که معمولااین روش استخراج از معادن، در ابتدای کار مطلوب نیست. این درحالی است که با به کار بردن روش های جدید در کشف معادن، استخراج و استحصال طلابه نحو مطلوب صورت خواهد گرفت.در کل کشور بیش از یک تن استحصال طلاوجود دارد که این رقم گاهی به ۷۰۰ کیلو نیز می رسد. در صورتی که مصرف شمش طلای کشور حداقل برای مصرف تولید زینتی طلاحداقل روزانه یک تن است. به این معنا که نیاز کشور سالانه حدود ۳۰۰ تن است که از این رقم، تنها حدود یک تن از منابع داخلی تامین و بیش از ۲۹۹ تن از خارج کشور و به صورت تقریبا غیررسمی وارد کشور می شود.

با توجه به این آمار از ۱۱ معدن نامبرده کدام یک فعال و به بهره برداری رسیده اند؟

معدن موته اصفهان در حال بهره برداری است. بقیه معادن نیز در حال اکتشاف و یا در حال بهره برداری جزیی هستند که از جمله آن ها می توان به معدن کانساز زرشوران، آق دره آذربایجان، کانسار داش گستن کردستان و کوه زر کاشمر اشاره کرد اما بقیه معادن یا در حال اکتشاف تفضیلی یا در حال اکتشاف جزیی هستند.

آیا رقم ۲۹۹ تن که عنوان شد به صورت غیررسمی وارد کشور می شود، مفهوم قاچاق را دارد؟
دقیقا یعنی قاچاق. به این معنا که با توجه به سود و عوارض گمرکی چهار درصدی که برای یک شمش طلاکه شاید در حد یک قالب صابون است در نظر گرفته می شود، واردات رسمی مقرون به صرفه نیست. یک شمش یک کیلویی طلابه اندازه یک نوار کاست حجم دارد. نباید تصور کرد که ورود ۳۰۰تن طلابه کشور حجم عظیمی را به خود اختصاص می دهد و نیاز به ۳۰۰ کامیون ۱۰تنی و بارگیری کشتی دارد. مجموع این به اندازه یک پالت کاغذ ۱۰۰ در ۹۰ است که این پالت می تواند به راحتی جابه جا شود. البته وزن حجمی این میزان محموله طلابالاست و باید آرام آرام وارد کشور شود. شبکه هایی هستند که از مرزهای جنوبی و مرزهای شمالی طلاوارد می کنند. این _سوءاستفاده گرها از نقص قانون استفاده می کنند و این میزان طلارا وارد کشور می کنند. در حالی که سود و عوارض گمرکی در اکثر کشورها از جمله هند، امارات و ترکیه که یکی از تولید کنندگان و مصرف کنندگان عمده طلای جهان است به صفر رسیده است; چراکه این کشورها به این نتیجه رسیده اند که بین شمش طلابه عنوان یک کالای ویژه و دلار هیچ تفاوتی وجود ندارد و چه بهتر است که به جای دلار که شاید اتفاقات سیاسی و طبیعی نظیر زلزله و آتش سوزی و نیز تحولات اقتصادی و نوسانات پولی روی آن تاثیر می گذارد به سمت استفاده از شمش طلاروند که هیچ چیز نمی تواند روی آن اثرگذار باشد.

از سوی دیگر، تقریبا به خاطر رو به پایان بودن منابع زیرسطحی و روسطحی، استخراج از این معادن در عمق سه تا چهار هزار متری رو به تقلیل است و استخراج کنندگان مجبورند برای استخراج طلابه عمق شش هزار متری روند. بنابراین نمودار به ما نشان می دهد که از طرفی تقاضا برای طلارو به افزایش است و از سوی دیگر منابع در حال کم شدن است. بنابراین کشور باید به این نتیجه رسد که در آینده، قیمت طلاافزایش می یابد.پس ضروری است که اجازه واردات شمش طلابه وفور به کشور داده شود تا بتوان از این منابع طلایی استفاده کرد.کشورهایی مثل هند، امارات، عربستان، ترکیه، ایتالیا، کره، آمریکا و اسپانیا خصوصا در ۲۰ سال اخیر به این نتیجه رسیده اند که صنعت ویژه طلاو جواهر را به شیوه ای خاص حمایت کنند. در این راستا، این کشورها با تاسیس مناطق ویژه که قابلیت کنترل داشته باشد، این اقدام را انجام دادند به نحوی که سیستم نظارتی دولت نیز به دلیل ویژه بودن این صنعت از این صنعت غفلت کند. اما در مقابل باید اجازه داد که این صنعت رشد کند و ارزآوری داشته باشد.مهم این است که داخل کشور، منبع بزرگی از طلاو شمش وجود داشته و نگاه تولیدکنندگان نیز تولید برای صادرات باشد و این کاری است که صندوق توسعه طلاو جواهر درصدد انجام است. نگاه این صندوق تولید برای صادرات است. به این معنا که تمام کشور تولید کرده و آن را صادر کند. این نگاه برای تسخیر بازارهای بین المللی است.

واردات طلااز چه کشورهایی صورت می گیرد؟
واردات طلابه ایران به دونوع است; یکی به صورت شمش به عنوان مواد اولیه است. این درحالی است که ورود مواداولیه به کشور مشمول چهاردرصد سود و عوارض گمرکی است که روی شمش طلا، نقره و پلاتین اعمال می شود. این در حالی است که ۹۹درصد این کالاها به صورت قاچاق وارد می شود. این قسمت همان بخش مواد اولیه طلاست که می توان گفت فاجعه ای رخ داده است. بخش دوم نیز به صورت مصنوعات است.

آیا واردات طلای ساخته شده به ایران ممنوع است؟
ورود طلای ساخته شده به کشور ممنوع نیست چراکه طبق قانون برنامه چهارم توسعه، ورود هیچ کالایی به کشور ممنوع نیست مگر این که کالای غیرمجاز مثل اسلحه و مشروبات الکلی باشد یا این که شورای عالی امنیت ملی و تصمیم گیران نظام ورود آن را ممنوع اعلام کرده باشند. اما غفلتی نیز در این جا صورت گرفته و آن، این است که ورود کالای ساخته شده طلارا به کشور ممنوع کردیم و البته این تصمیم به دلیل حمایت از صنعت اتخاذ شده است ولی از صنعت نیز حمایت چندانی صورت نگرفته است بنابراین صنعتی با تکنولوژی ۶۰ سال اخیر نمی تواند کار مطلوبی داشته باشد. اخیرا تعداد معدودی از کسانی که توانستند تکنولوژی ۱۰ تا ۱۵سال قبل را که در حال حاضر در کشورهای پیشرفته این صنعت کهنه شده را تقریبا وارد کشور کنند. واردات این به اصطلاح تکنولوژی ها از طرق مختلف مثل بندرخرمشهر، مبادی مرز بازرگان و سایر نقاط کشور صورت گرفته و بعضا تحت عنوان ماشین آلات مورد استفاده برای صنایع دیگر وارد می شوند و این یک نقطه ضعف بزرگ است. برخی واردکنندگان اگر این ماشین آلات را برای صنعت طلاذکر کنند باید سود، عوارض گمرکی و قوانین مربوط به آن را بپردازند که رقمی معادل ۲۵درصد است. در صورتی که سایر واردات کالاها شامل پرداخت چهار درصد سود و عوارض گمرکی است ضمن این که ماشین آلات طلارا نیز در گروه کالاهای غیرضروری وارد کرده که نگاه حمایتی و تخصصی از آن نمی شود، بنابراین با این اقدامات نه از صنعت طلاحمایت شده و نه سیاستگذاران متوجه شده اند که چه اتفاقی در حال رخ دادن است. از سوی دیگر، عوارض گمرکی ۱۲درصدی برای مصنوعات در نظر گرفته شده که این امر راه قاچاق مصنوعات طلارا هموارتر از گذشته می کند. درواقع صنعت داخلی با چنین تصمیماتی حمایت نشد ولی در مقابل تعرفه ای بنا نهاده شد که واردات را برای قاچاقچی مقرون به صرفه می کند.

سالانه بیش از ۱۵۰ تن مصنوعات طلاتوسط قاچاقچیان وارد کشور شده که در بازار تهران و سایر شهرستان های کشور به فروش می رسد در نتیجه سودهای کلانی به جیب افرادی می رود که به این کار مبادرت دارند.

سایر کشورهای صاحب این صنعت، به بازار ایران به عنوان سوپرمارکت محصولات و مصنوعات طلاو جواهر خود نگاه می کنند که به راحتی می توانند به ایران جواهر و مصنوعات طلاقاچاق کنند. در مقابل چنین فاجعه ای باید دو اقدام انجام داد; یکی این که سود و عوارض گمرکی مصنوعات را پایین آورده تا قاچاق آن مقرون به صرفه نباشد چراکه ما مخالف واردات مصنوعات طلابه کشور نیستیم اما دولت باید با این اقدام بر حجم عمده واردات نظارت کرده و میزان آن را بسنجد و در این حال متوجه اتفاقی شود که در حال رخ دادن است و دولت از آن غافل.این اتفاق این است که واردات بیش تر شامل محصولاتی است که در کشور به عنوان محصولات زینتی کره ای، ایتالیایی و ترک به مراجعه کنندگان معرفی می شود به نحوی که _۵۰ درصد کالاهای موجود در ویترین مغازه ها را کالاهای ساخته شده ای تشکیل می دهد که به صورت قاچاق وارد شده و آمار رسمی برای آن ها در گمرک وجود ندارد.کدام آمار رسمی در گمرکات موجود است که نشان دهد یک قطعه جواهر یا طلای ساخته شده از طریق مبادی رسمی وارد کشور شده باشد؟ معمولاهنگام صحبت با متولیان صنف، عنوان می شود که این مصنوعات، توسط مسافران و با اجازه ۱۵۰گرمی که هر مسافر برای ورود طلادارد، وارد کشور می شود. در صورتی که این طور نیست و این میزان طلابه صورت تجاری وارد کشور می شود و البته گمرکات نمی دانند که واردکنندگان عمده این مصنوعات چه کسانی هستند.

وضعیت ورود ماشین آلات و تجهیزات صنعت طلابه ایران چگونه است و آیا طلایی که بعضا از سوی مغازه داران به خریداران به عنوان طلای ایتالیایی پیشنهاد می شود واقعا ایتالیایی است یا به صورت کپی شده از طرح های مندرج در کاتالوگ این کشور ساخته می شود؟
متاسفانه یا خوشبختانه در ایران قانون کپی رایت لازم الاجرا نشده ضمن این که در اکثر کشورهایی که روی این صنعت کار می کنند نیز این قانون وجود ندارد، مگر این که برند خود را در سطح بین المللی به نحوی معرفی کرده باشد که طلای ساخته شده توسط آن برند، حتما شماره سریال داشته باشد که در این راستا می توان به کمپانی کارتیه اشاره کرد که حتی در کشورهای مختلف از آن کپی برداری شده و مشکلی نیز برای این کارخانه به وجود نمی آید چراکه جایگاه خود را در بازارهای دنیا یافته است. دلیل عمده نیز این است که ساخت طلابا هنر کاملاارتباط تنگاتنگی دارد. اگر کسی بگویید طلااز نظر هنری به انتهای خط رسیده ادعای کذبی است چرا که هنر در این صنعت حد و مرزی ندارد. اکثر کالاهایی که به عنوان ایتالیایی در بازار ایران یا خیلی جاهای دیگری مشاهده می شود، ساخت ایتالیا نیست بلکه در ترکیه و در امارات، سنگاپور، مالزی و چین توسط شرکت هایی ساخته می شود که تحت لیسانس ایتالیا مشغول به کار هستند.

آیا طلادر ایران به صورت سنتی صورت می گیرد یا پای تجهیزات و ماشین آلات مدرن نیز به ایران باز شده است؟
متاسفانه قریب به اتفاق کارخانجات ایرانی و تولیدکنندگان ما به صورت سنتی به تولید می پردازد اما تعدادی از تولیدکنندگان ما نیز با همت خود شروع به ورود تجهیزات نو و پیشرفته برای تولید کرده اند که گاهی اوقات تولید آن ها با این ماشین آلات و تجهیزات جدید، به حدی دارای کیفیت بالاست که نمی توان به راحتی تشخیص داد که آیا این کالادر داخل ایران تولید شده یا در خارج اما روی دیگر سکه این است که متاسفانه این تولیدکنندگان اگر بگویند کالایشان ایرانی است خیلی ها رغبت به خرید آن ندارند بنابراین ترجیح می دهند کالایی را که در ایران تولید می کنند با مارک خارجی به فروش رسانند. من و شما با روحیه های خود ترجیح به مصرف کالای خارجی می دهیم. طی چند سال اخیر، کارخانه ای در ایران طلایی تولید می کرد که آن را با مارک «روبی» و به عنوان کالای ایتالیایی به فروش می رساند این درحالی است که این کارخانه سه تا پنج سال در بازار داخلی به وفور فروش کرد و هیچ کس نمی دانست که این کالاایرانی است و این اتفاقی است که در حال حاضر در بازار ایران اتفاق افتاده است. بسیاری از کالاها در ایران تولید شده و با مارک ایتالیایی یا کشورهای مختلف مشهور در زمینه تولید طلابه بازار عرضه می شوند و متاسفم از این که این تولیدکنندگان نگاهشان این است که از رغبت و تشنگی مردم استفاده کرده و کالای خود را با مارک خارجی به فروش رسانند . نگاه این افراد به بازارها، صادراتی نیست و این مشکلی است که احتیاج به عزم ملی دارد تا تولیدکنندگان دور هم جمع شده و با نگاه صادراتی به تولید کالابپردازند. یکی از وظایفی که صندوق دارد این است که تولیدکنندگان را دور هم جمع کرده و تشویق و ترغیب شان کند که با استفاده از توانایی های خود تولید کرده و با مارک ایرانی یا برندی که در دنیا عرضه می کنند، به عرضه محصول بپردازند البته این برندها اجبارا نباید ایرانی باشد و می تواند یک برند بین المللی باشد که در دنیا طلای ایران را مطرح کرده و ارزآوری برای کشور داشته باشد.

عوارض ورود ماشین آلات چقدر است؟
متاسفانه اکثر دستگاه هایی که برای صنعت طلاو جواهر وارد کشور می شود عوارضی معادل ۲۰ تا ۲۵ درصد دارند که البته گاهی اوقات از برخی از مواد اولیه نیز بالاتر است چراکه عنوان می شود این ماشین آلات برای صرفا کار طلاو جواهر مورد استفاده قرار می گیرد و ضروری نیست بنابراین باید بعضا تا ۳۰ درصد نیز عوارض از واردکنندگان اخذ کنند.

در حال حاضر در ایران چند کارخانه سازنده طلاوجود دارد که در سطح کلان به تولید می پردازند؟
تقریبا حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ کارخانه در کشور فعالیت دارند که می توانند در سطح کلان و صنعتی به تولید بپردازند ولی حدود سه هزار واحد کوچک و متوسط نیز مشغول به فعالیت هستند که بدون شناسنامه به حیات خود ادامه می دهند. دلیل این امر نیز این است که از نظر مشکلات قانونی از جمله خروج از شهرها به شعاع ۱۲۰ کیلومتری مجبور به مخفی کاری هستند و باید خود را عیان نکنند و چه بسا من به صورت غیررسمی شنیده ام که کارخانجاتی که توان تولید صنعتی دارند به بیش از ۳۰۰ کارگاه یا کارخانه می رسند اما صندوق طلاو جواهر تنها توانسته بیش از ۱۵۰ کارخانه را شناسایی کند که در سطح صنعتی تولید کرده و تولیدات انبوه دارند. تولید انبوه به این معنا گرید بندی می شود که میزان تولید بالای ۵۰ تا ۱۰۰ کیلو در ماه صنعتی، بین ۳۰ تا ۵۰ کیلو کارگاه های متوسط، بین ۲۰ تا ۳۰ کیلوکارگاه های معمولی و زیر ۲۰ کیلو را می توان واحدهای کوچک نامید.

پای خارجی ها چقدر به صنعت طلای ایران وارد شده و آیا شرکت هایی وجود دارند که با سرمایه گذاران خارجی جوینت شده باشند؟
این صنعت یک صنعت مالی است یعنی سرمایه گذاری اولیه در آن فقط تجهیزات است و بعد منابعی که از جمله مواد اولیه در آن به کار برده می شود تماما مالی است، سرمایه اولیه این صنعت پول; طلای وارداتی برای تولید مصنوعات فقط پول است. اولین چیزی که در آن باید فراهم شود فضایی مناسب و ماشین آلات است. مواد اولیه که به صورت خام وارد بازار می شود مالی است و تولیدات نیز به سرعت به منابع مالی تبدیل می شوند. این ویژگی این صنعت است و کالای نهایی امکان باز تبدیل شدن به مواد اولیه را می تواند به سرعت داشته باشد. این یک پتانسیل است و در عین حال تهدید. به همین دلیل است که کشورهایی که به سمت این صنعت می روند به این نتیجه می رسند که به سرعت باید این صنعت را در مناطق ویژه استفاده کرده و از آن حمایت کنند چراکه اگر سرمایه گذار بخواهد پول خود را وارد این صنعت کند در ابتدا به امنیت سرمایه گذاری در کشور هدف نگاه می کند.

در این راستا آیا مذاکراتی برای تاسیس این منطقه های ویژه با مناطق آزاد صورت گرفته است؟
مناطق آزاد ایران معمولابه جهت دوری از مرکزیت کشور و تمرکز امکانات در پایتخت، مناطق مطلوبی برای احداث منطقه ویژه و خاصی برای طلاو جواهر باشند. اخیرا در کیش چند کارخانه رجوع کردند که کار طلاو جواهر را در آنجا راه اندازی کنند. برخی نیز استارت زده اند اما با مشکلات عمده ای برخورد کرده اند و این مشکلات نه به دلیل قوانین است بلکه به دلیل دوری از تامین مواد اولیه و ارایه به بازارهای ثانویه است. مشکل دیگر قوانین بانکی ما است. نمی توان در کشوری برای کار طلاو جواهر وارد شد که اصولابانک های آن طرز کار با این صنعت را بلد نیستند و نمی دانند وام طلایی دادن یعنی چه. بانک های ما هنوز نمی دانند می توانند با منابع شمش طلای خود به عنوان پشتوانه بانکی برخورد کرده و آن را در اختیار تولیدکننده طلابگذارند و مجددا از او شمش طلابگیرند. بانک های ما هنوز قابلیت وارد شدن به این محدوده را پیدا نکرده اند و متاسفانه ما با بانک های خارجی نیز که برای ورود به این بخش وارد صحبت شده ایم می شنویم که می گویند قوانین شما هنوز برای ما سهل نیست یا قوانین شما از نظر مسایل اقتصادی و سیاسی به نحوی است که ما نمی توانیم خود را با آن ها تطبیق دهیم.

طلای ایران چقدر است و به چه کشورهایی صادر می شود؟
صدور طلای ما هم به صورت رسمی است و هم غیررسمی. معمولابا توجه به قوانین موجود در کشور که در مقابل صادرات طلاالزام واردات شمش طلایا دلار مربوطه است این مشکل وجود دارد که صادرکننده می خواهد که کالای مورد نیاز خود را وارد کند بنابراین این جا با تناقض قوانین برخورد می کند از سوی دیگر اگر کالاوارد نشود و قرار بر واردات شمش به جای مبلغ صادراتی باشد، صادرکننده باید چهار درصد سود و عوارض گمرکی بپردازد. صادرکنندگان رسمی طلادر مضیقه هستند و این یک ضرر برای آن ها محسوب می شود که آن ها را به صادرات از مبادی غیررسمی تشویق می کند.از سوی دیگر، تعدادی صادرکننده نما طی سال های اخیر، شروع به صادرات کرده اند اما ضربه ای که آن ها به صادرات کشور زدند، کمتر از ضربه ای است که افراد مشغول در ورود مواد مخدر به کشور وارد می کنند چراکه آن ها به جای صدور مصنوعات واقعی طلا، مصنوعات غیرواقعی طلارا صادر و از جهل مسوولان در این زمینه سوء استفاده کردند به نحوی که کالاهایی که هیچ جای دنیا قابلیت مصرف ندارد را صرفا برای استفاده از جوایز صادراتی به سایر کشورها ارسال کرده و متاسفانه به دلیل عدم کارشناسی دقیق این صنعت، مشکلات خاصی را برای صادرکنندگان حرفه ای به وجود آوردند.همچنین برنامه پنج ساله ای برای تبدیل شدن ایران به بزرگ ترین صادرکننده منطقه از نظر مصنوعات طلاو جواهر طراحی شده که تحقیقات اولیه آن نیز صورت گرفته به نحوی که پیش بینی شده که ایران به درآمدی بیش از _۱۰ میلیارد دلار صادرات صرفا مصنوعات طلاو جواهر دست یابد.

در حال حاضر میزان صادرات طلاچقدر است؟
در دوسال اخیر، صادرات طلای ایران به رقمی حدود ۳۵۰ میلیون دلار رسیده که البته به دلیل مشکلات ذکر شده در این بخش، صادرات اظهار نشده زیادی وجود دارد که به دلیل نقص قوانین بسیاری از صادرات طلای ایران به کشورهای دنیا اظهار نشده و از مبادی غیررسمی صادر می شود. با این حساب تصور می شود که حجم صادرات طلای ایران بیش از یک تا دو میلیارد دلار باشد.

میزان جوایز صادراتی چقدر است؟
میزان جوایز صادراتی طلاسه درصد است که صندوق به هیچ عنوان با آن موافق نیست. میزان جوایز صادراتی باید بیش از این باشد اما حتما باید جوایز صادراتی این محصول رتبه بندی شود چراکه تنوع محصول در این زمینه زیاد است ضمن این که باید از کارشناسان خبره در زمینه تشخیص ارایه جوایز صادراتی استفاده شود به نحوی که رتبه بندی ویژه کالایی برای این گروه صنعتی دیده شود و به یک رتبه از این کالااصلاجایزه ای تعلق نگیرد و به رتبه دیگر بیش از۱۰ درصد نیز جایزه ارایه شود.این اشتباه است که ما تمام کالاهای این گروه را با جوایز سه درصدی سیراب کنیم. کالایی که با ماشین ساخته می شود باید دارای جایزه متفاوتی از کالایی باشد که با دست ساخته شده است و این امر نیاز به کارشناسی دقیق دارد.

آیا صادرکنندگان طلااز سه میلیارد دلار تسهیلات ارزی دولت در سال گذشته بهره گرفتند؟
تا جایی که من اطلاع دارم هیچ امتیازی از آن رقم توسط صادرکنندگان طلااستفاده نشد.

چشم انداز ترسیم شده از سوی شما برای بهره گیری صادرکنندگان طلااز تسهیلات ویژه حساب ذخیره ارزی در امر صادرات چیست؟
بدون تردید به دلیل غریبه بودن این صنعت در استفاده از منابع دولتی و تسهیلاتی که دولت قائل شده از یک سو و از سوی دیگر به دلیل ترس دولتی ها و عدم شناخت دقیق این قشر از صنعت طلاو جواهر، بعید به نظر می رسد که صادرکنندگان طلااز این تسهیلات بهره چندانی ببرند. این مشکلی است که باید پوشش داده شود. اگر به صورت کارشناسی با این صنعت برخورد شود، قطعا بخشی است که امتیازات و پتانسیل هایش بسیار است و مسوولان دولتی باید به این امر آگاه شوند.

روزنامه سرمایه - ۱۳۸۶/۵/۱۶